Renk için bir koordinat sistemi: eksenler, aralıklar ve sayıları ölçülebilir ışığa bağlayan bir kural. İnsan görüşü trikromatiktir, üç tip koni hücresi vardır (S, M, L); bu yüzden gözün görebildiği herhangi bir rengi tanımlamak için en az üç koordinat gerekir. Aynı turuncu rgb(255 128 0), oklch(0.732 0.186 53) ve XYZ [49, 36.7, 4.5] olarak ifade edilir. Palet seçilmiş birkaç renktir; uzay ise herhangi bir rengi sayılarla ifade etmenin yoludur.

Renk modeli, rengi hangi bileşenlerle tanımlayacağımızı belirler: RGB’de üç ana renk, HSL’de renk tonu, doygunluk ve açıklık, CMYK’da dört mürekkep. Renk uzayı ise ana renkleri, beyaz noktayı ve kodlama eğrisini belirler. Böylece her değer kümesi ölçülebilir bir renge karşılık gelir. Bu nedenle rgb(255 0 0), sRGB, Display P3 ve Adobe RGB içinde farklı kırmızıları tanımlar: aynı model, üç farklı uzay.

Günlük kullanımda her ikisine de renk uzayı denir. CSS’teki color-mix(in hsl, …) ifadesinde ve bu katalogda da aynı kullanım vardır. Bir model, mevcut bir renk uzayını referans alabilir: burada HSL ve HSV, CSS’te olduğu gibi sRGB’yi temel alır.

Yapacağınız işe bağlı:

• görüntü saklamak ve paylaşmak – web’in varsayılanı sRGB;
• palet ve gradyan tasarlamak – algısal olarak tekdüze OKLCH;
• ışık değerleriyle hesaplama (karıştırma, bulanıklaştırma, 3D) – doğrusal ışık RGB;
• video çekmek ve renk düzenlemek – kameranızın log uzayı; dağıtım için Rec. 709 ya da Rec. 2100;
• iki rengin ne kadar farklı göründüğünü ölçmek – CIELAB ya da DIN99o.

Tüm uzayları göreve göre sıralanmış görmek için kataloğu kullanım alanı ölçütüne göre gruplayın.

OKLCH. Aynı üç parametreyi kullanır – renk tonu, kroma, açıklık – ama açıklık değeri gerçek açıklığı yansıtır: HSL’de L=50’deki sarı, L=50’deki maviden yaklaşık 13 kat fazla ışık yayar; yani eşit L eşit parlaklık demek değildir. OKLCH’de ise öyledir. CSS, oklch() fonksiyonunu doğrudan destekler.

Değeri üstteki renk alanına yazın ya da yapıştırın, örneğin #ff8000. Sayfadaki her uzay bu rengi aynı anda gösterir; OKLCH’de değeri 0.732, 0.186, 53’tür ve CSS bunu oklch(0.732 0.186 53) olarak yazar. Her uzay dosyasının css sekmesi kopyalanabilir biçimi verir; kodda ise space.rgb.oklch(255, 128, 0) olarak yazılır.

Çünkü gama kodlu sRGB’de hesaplanırlar; orada iki rengin sayılarının ortalamasını almak, ışıklarını gerçekten karıştırmanın vereceğinden daha koyu ve daha donuk bir ışık üretir. OKLab içinde enterpolasyon yapmak bunu önler; CSS’te bu linear-gradient(in oklab, red, blue) olarak yazılır. Her uzay dosyasındaki enterpolasyon satırı aynı geçişi iki uzayda hesaplayıp yan yana gösterir; böylece seçmeden önce farkı görebilirsiniz.

Kameranızın log uzayını açın; örneğin S-Log3, LogC4 ya da Apple Log. Ardından LUT bloğunda Rec. 709’u ve kullandığınız düzenleyiciyi seçin: DaVinci Resolve, Premiere Pro, Final Cut Pro, OBS, ffmpeg ve diğerleri. .cube dosyasını tarayıcınız oluşturur. Bu, ton eşleme içermeyen teknik bir dönüşümdür: difüz beyazın üzerindeki parlak bölgeler kırpılır, yaratıcı görünümü (look) eklemek ise size kalır.

Bir uzayın tanımlayabildiği ama bir diğerinin – ya da ekranınızın – gösteremediği bir renk. Canlı bir Display P3 yeşili sRGB’de yoktur: dönüştürdüğünüzde sayılar geçerli aralığın dışına düşer. Atlas bunu açıkça gösterir: geçerli rengin yanındaki ⚠, rengin Sınır ayarında seçtiğiniz gamutun dışında kaldığını belirtir; bir düzlem ya da şerit üzerinde Alt tuşunu basılı tuttuğunuzda oradaki rengin hangi daha geniş gamutu gerektirdiği (P3, Rec. 2020) görünür; aralık dışı bölümler ise dama tahtası bir zeminin üzerinde soluk görünür.

Ekran ışık yayar; kâğıt ise mürekkeplerin soğurmadığı ışığı yansıtır. Kâğıt üzerindeki mürekkeple daha az canlı renk elde edilebilir – doygun RGB mavileri, yeşilleri ve kırmızıları bu gamutun dışında kalır – bu yüzden baskıda daha soluk çıkarlar. Baskı öncesinde renkler, baskı makinesine ve kâğıda göre hazırlanmış bir ICC profiliyle dönüştürülür; Avrupa’da kuşe kâğıt için FOGRA39, ABD’de GRACoL gibi. Bu katalogdaki CMYK, CSS’in profil olmadan device-cmyk() için kullandığı yalın formüldür: sayılar için doğru, baskının provası değil.

Web ve paylaşım için sRGB: tarayıcılar ve telefonlar, profili olmayan bir dosyanın bu uzayda olduğunu varsayar. Display P3, profil gömülü kaldığı sürece Apple’ın ve birçok Android cihazın ekranında canlı bir sahnenin renklerini daha fazla korur. Bir baskı laboratuvarı isterse Adobe RGB gönderin. ProPhoto RGB’yi 16 bit düzenlemeye ayırın: gamutu o kadar geniştir ki 8 bit dosyalarda bantlaşma görülür.

Dönüşümler tablo yaklaşıklaması değil, kapalı formüldür; gidiş-dönüş dönüşümünde değerler yalnızca kayan nokta yuvarlama hatası kadar değişir. Az sayıdaki istisna, ortaya çıktıkları yerde belgelenmiştir: OSA-UCS için kapalı biçimli bir ters dönüşüm yoktur, Munsell gibi atlas sistemleri ise yayımlanmış kademeler arasında enterpolasyon yapar. rgb çıktısı asla kırpılmaz: sRGB dışındaki bir renk 0’ın altında ya da 255’in üstünde değerler verir, bu yüzden yalnızca ekranda gösterirken kırpın.

Üstelik doğrulanmışlardır: her uzay uyguladığı makaleye ya da spesifikasyona bağlantı verir, değerler ikisinin örtüştüğü her yerde colorjs.io ile, kamera log’ları ise Akademi’nin resmî ACES dönüşümleriyle sınanır. formula-verification.md neyin neyle karşılaştırıldığını kaydeder – yayımlanmış makalelerin kendisinin hatalı çıktığı birkaç yer dahil.

Sayılar başka bir kütüphaneninkinden farklıysa aralıkları karşılaştırın: bu kütüphane her uzayın alışılmış aralıklarını korur – RGB 0–255, Lab açıklığı 0–100, renk tonu 0–360 – oysa birçoğu her şeyi 0–1’e indirger. Her kart kendi aralıklarını gösterir; kodda ise space.oklch.range içinde yer alır.

Doğrudan desteklenenler: rgb(), hsl(), hwb(), lab(), lch(), oklab(), oklch(); ayrıca Display P3, Adobe RGB, ProPhoto, doğrusal sRGB ve XYZ (D65 ve D50) için color(). CSS’teki rec2020 saf 2.4 gama kullanır, bu katalogdaki Rec. 2020 uzayının BT.2020 eğrisini değil – aynı sayılar farklı bir renge karşılık gelir. Her uzay dosyasının css sekmesi geçerli rengi kopyalanabilir biçimde yazar; CSS’in desteklemediği uzaylar ise ICC profili ya da LUT olarak sunulur.

Görünüm menüsünü açın ve Görme altında birini seçin: kırmızı körlüğü (protanopi), yeşil körlüğü (döteranopi) ya da mavi körlüğü (tritanopi). Katalog o gözün gördüğü gibi yeniden çizilir; böylece bir paletin renklerinin birbirinden ayrı kalıp kalmadığını kontrol edebilirsiniz. NEI verilerine göre her 12 erkekten yaklaşık 1’inde renk görme bozukluğu vardır.

Bunlar lisanslı ürünlerdir: renkleri yayımlanmış formüllerle değil, sahiplerinin sattığı verilerle tanımlanır – bu yüzden uygulanabilecek açık formüller yoktur ve tablolarını yeniden dağıtmak yasal olmaz. Formülleri kamuya açık benzer sistemler burada: Munsell (1943 Renotation verisi kamuya açıktır) ve RAL Design (doğrudan CIELAB’da tanımlanır). Formülleri bir zamanlar yayımlanmış her sistem bu katalogda yer alabilir; eksik olanı önerin.